HERFST IN DE ONLANDEN         

Het is volop herfst in de natuur en dan denken we behalve aan vallende bladeren, vooral aan paddenstoelen. Overigens zie ik overal weer de bladverzamelplekken. Realiseer men zich wel, dat je met het verwijderen van het blad, de kringloop van voedingsstoffen verbreekt? Bovendien is het blad in borders en slootkanten een ideale plek voor allerlei organismen en dieren om de winter door te komen. Veel vogels, maar ook egels en andere zoogdieren vinden daar op hun beurt in de winter hun voedsel, dus waarom laten we die bladeren niet gewoon liggen?

                                                                      bladerverzamelbakken langs de straat

Maar goed, ik wilde het over paddenstoelen hebben. Je kunt ze op verschillende manieren indelen, maar ik zal me beperken tot hun functie.

Daarbij onderscheiden we drie typen:

De Saprofyten, die dood organisch materiaal afbreken (dus ook de dode bladeren!).  

Zij hebben een heel belangrijke functie in de voedselkringloop. Meer dan 90 procent van de afbraak van de organische reststoffen gebeurt door paddenstoelen en andere schimmels. Zonder hen zou een bos in zijn eigen afval omkomen. Veel paddenstoelen in tuinen en bermen behoren tot deze categorie, zoals de champignon, ridderzwam, zwavelkopje, berkenzwam, grote stinkzwam, oesterzwam en de gele aardappelbovist (stuifzwam).

                                                                                         Plooivoetstuifzwam

Naast deze opruimers van dood materiaal zijn er de zgn. Parasieten, die levende organismen (vaak bomen) aantasten. De bomen worden ziek en leggen het loodje. Veel van deze parasieten worden dan saprofyten en breken het dode hout verder af.

Voorbeelden daarvan zijn de tonderzwam, berkenzwam en geschubde bundelzwam

                                                                         Geschubde bundelzwam in een beuk 

Een derde groep wordt gevormd door de mycorrhiza-paddenstoelen of  Symbioten.

Deze soort gaat een samenwerkingsverband (symbiose) aan met een boomsoort.

Door zich aan de wortels van bomen te hechten onttrekken ze suikers aan de bomen. In ruil daarvoor leveren zij aan de bomen andere voedingsstoffen (o.a. fosfor), die zij met hun fijne worteldraden (mycelium) veel beter kunnen opnemen dan de bomen.

Bekende voorbeelden van symbioten zijn:

het eekhoorntjesbrood, de beukenrussula, de kastanjeboleet, vliegenzwam en de berkenboleet.

Veel symbioten werken samen met een bepaalde boomsoort, zoals hun naam vaak al verraad.

Door middel van de namen van paddenstoelen kun je er vaak al veel over te weten komen.

Wat zou je bijvoorbeeld denken van de eetbaarheid van de braakrussula?

De inktzwam en stinkzwam klinken ook niet erg aantrekkelijk, maar toch zijn deze, als ze jong zijn, goed eetbaar. Als een stinkzwam nog verkeert in het stadium van een gesloten bol, wordt hij heksenei genoemd en die schijnt goed eetbaar te zijn.

                                                                        Opengesneden heksenei (stinkzwam)

Overigens moet ik je afraden om zelf geplukte paddenstoelen te eten, vooral als je er weinig kennis van hebt. Ook al zijn  er maar weinig paddenstoelen echt levensgevaarlijk, er zijn veel soorten die gemakkelijk met eetbare soorten worden verwisseld, waar je wel behoorlijk ziek van kunt worden. Er naar kijken en ze fotograferen is ook genieten!